Materiały dla nauczycieli
![]() |
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu |
|
2 kwietnia na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Świadomości Autyzmu. To wyjątkowa okazja, aby zwiększać wiedzę społeczną na temat spektrum autyzmu, budować postawy akceptacji oraz wspierać osoby w spektrum i ich rodziny. Autyzm nie jest chorobą – to odmienny sposób postrzegania świata, komunikowania się i funkcjonowania. Każda osoba w spektrum jest inna, ma swoje mocne strony, potrzeby oraz indywidualne tempo pracy. |
Jak pracować z uczniem w spektrum autyzmu?
- stosuj jasne, konkretne polecenia,
- wprowadzaj przewidywalną strukturę lekcji,
- uprzedzaj o zmianach i nowych sytuacjach,
- dziel zadania na mniejsze etapy,
- umożliwiaj korzystanie z przerw sensorycznych.
Na co zwrócić szczególną uwagę?
- nadwrażliwość sensoryczną (hałas, światło, dotyk),
- trudności w rozumieniu komunikatów nie wprost,
- problemy z organizacją pracy i planowaniem,
- zmęczenie społeczne i potrzebę wycofania,
- stres wynikający z nieprzewidywalnych sytuacji.
Jak wspierać ucznia?
- buduj relację opartą na zaufaniu i akceptacji,
- wzmacniaj mocne strony i zainteresowania ucznia,
- stosuj pozytywne wzmocnienia,
- współpracuj z rodzicami i specjalistami,
- dbaj o edukację rówieśników w zakresie różnorodności.
Co warto wykorzystać w codziennej pracy?
- Wizualizacja: Tworzenie kolorowych kalendarzy dnia i planów lekcji z symbolami graficznymi.
- Struktura: Stosowanie jasnych podsumowań po każdej lekcji i udostępnianie materiałów w chmurze.
- Technologia: Wykorzystanie aplikacji edukacyjnych na tabletach oraz narzędzi takich, jak Długopis Banach 3D, które pomagają w ćwiczeniu koncentracji i motoryki.
Główne źródła materiałów i wsparcia
- Ośrodek Rozwoju Edukacji (ORE): Udostępnia kompleksowe publikacje, takie jak Uczeń ze spektrum autyzmu (ASD). Informacje dla nauczycieli i rodziców oraz poradniki dotyczące wskazań do pracy w szkole i przedszkolu,
- Fundacja SYNAPSIS: Oferuje darmowy Poradnik dla nauczycieli, który zawiera praktyczne wskazówki dotyczące organizacji lekcji, tworzenia planów dnia i wykorzystania technologii,
- Fundacja JiM: Prowadzi Bibliotekę Neuroatypowości, gdzie dostępne są materiały edukacyjne i rzetelna wiedza na temat spektrum autyzmu,
- Specjalni.pl: Portal prowadzony przez praktyków, oferujący materiały dla nauczycieli i terapeutów oraz inspiracje do tworzenia własnych pomocy dydaktycznych.
Portale z kartami pracy i pomocami dydaktycznymi
- autyzm.life: Zawiera bazę arkuszy pracy oraz eBooki wspomagające m.in. pisanie ocen opisowych dla uczniów z ASD,
- Fundacja Tukan: Udostępnia materiały dydaktyczne „Autyzm i My” przygotowane specjalnie z myślą o edukacji dzieci w spektrum,
- autyzmwszkole.com: Serwis dedykowany potrzebom nauczycieli pracujących z uczniami z ASD,
- Dalej Razem Edu: Sklep i baza wiedzy oferująca profesjonalne pomoce terapeutyczne.
Opracowała: Iwona Jerzyło

23 lutego obchodzimy w Polsce Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją.
To ważna okazja, aby zwiększać świadomość na temat zdrowia psychicznego, przełamywać stereotypy oraz przypominać, że depresja jest chorobą – i można ją leczyć.
Depresja może dotknąć każdego – ucznia, rodzica, nauczyciela. Nie jest oznaką słabości ani „gorszego charakteru”. Wymaga wsparcia, zrozumienia i często specjalistycznej pomocy.

23 lutego obchodzimy w Polsce Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją.
To ważna okazja, aby zwiększać świadomość na temat zdrowia psychicznego, przełamywać stereotypy oraz przypominać, że depresja jest chorobą – i można ją leczyć.
Depresja może dotknąć każdego – ucznia, rodzica, nauczyciela. Nie jest oznaką słabości ani „gorszego charakteru”. Wymaga wsparcia, zrozumienia i często specjalistycznej pomocy.
Szkoła często jako pierwsza zauważa zmiany w funkcjonowaniu ucznia, dlatego warto zwrócić uwagę na możliwe symptomy w środowisku szkolnym:
- nagłe pogorszenie wyników,
- brak zaangażowania,
- wycofanie z relacji rówieśniczych,
- nadmierna drażliwość,
- częste nieobecności,
- trudności z koncentracją,
- prace o tematyce beznadziei, śmierci.
Jak wspierać ucznia?
- Rozmawiać indywidualnie w atmosferze bezpieczeństwa.
- Nie komentować publiczne trudności ucznia.
- Okazać empatię i zrozumienie.
- Skierować do pedagoga/psychologa szkolnego.
- Utrzymywać kontakt z rodzicami.
- W sytuacji zagrożenia życia – działać zgodnie z procedurami kryzysowymi.
Warto pamiętać, że nawet jedna uważna rozmowa może być dla ucznia początkiem zmiany. |
![]() |
💜 Pamiętajmy
|
Opracowała: Iwona Jerzyło
MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI

Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami obchodzony jest co roku 3 grudnia, aby przypomnieć, jak przyjaźnie, świadomie i naturalnie funkcjonować w szkole, w której są osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności – ruchowymi, sensorycznymi, intelektualnymi, spektrum autyzmu oraz innymi. To czas wzmocnienia postaw integracyjnych, które towarzyszą pracy pedagogicznej każdego dnia. To również okazja do refleksji nad tym, jak wspierać różnorodność i budować środowisko szkolne oparte na empatii.
WSKAZÓWKI DLA NAUCZYCIELI:
- Pamiętajmy, żeby niepełnosprawności są różnorodne. Każdy uczeń może mieć inne potrzeby: związane z komunikacją, poruszaniem się, organizacją pracy, przetwarzaniem bodźców czy emocji.
- Język buduje klimat szkoły. Dbajmy o słowa – unikajmy etykietowania, porównań, stygmatyzacji. Zawsze kierujmy się zasadą „najpierw człowiek, potem trudność”.
- Wspierajmy uważność emocjonalną. Pomagajmy uczniom nazywać emocje, opisywać je i rozumieć, dlaczego czasem ktoś zachowuje się inaczej.
- Modelujemy postawę tolerancji i akceptacji. Uczniowie widzą reakcję nauczyciela na sytuacje trudne, niepewne czy nowe– bądźmy dla nich wzorem spokoju i otwartości.
- Twórzmy przestrzeń do rozmowy. Dajmy uczniom możliwość zadawania pytań, dzielenia się refleksją, rozgrywania wątpliwości.
- Dbajmy o integrację w praktyce. Włączajmy uczniów z niepełnosprawnościami w aktywności lekcyjne i pozalekcyjne, zapewniajmy racjonalne dostosowania, ale też wzmacniajmy ich autonomię i sprawczość.
- Reagujmy na każdą formę wykluczenia. Nauczycielska interwencja i rozmowa mogą zapobiec trwałym konfliktom czy izolacji.
MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI


W pracy z uczniami posiadającymi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ważne jest, aby każdy nauczyciel mógł korzystać z praktycznych wskazówek, narzędzi, materiałów wspierających proces dydaktyczny i wychowawczy. Naszym celem jest ułatwienie nauczycielom dostępu do sprawdzonych źródeł wiedzy oraz inspiracji, które pomogą w codziennej pracy.
Jak wspierać uczniów z orzeczeniami?
- Indywidualizacja nauczania– dostosowanie wymagań edukacyjnych do możliwości ucznia, uwzględnienie jego mocnych stron i barier.
- Zróżnicowane metody pracy– korzystanie z aktywizujących form, materiałów wizualnych, multimediów, ćwiczeń praktycznych.
- Jasna organizacja lekcji– stosowanie prostych poleceń, planów zajęć, powtarzanie i utrwalanie najważniejszych treści.
- Współpraca zespołowa– regularny kontakt z pedagogiem specjalnym, psychologiem, nauczycielami współorganizującymi proces kształcenia, nauczycielami rewalidacji.
- Wsparcie emocjonalne– budowanie atmosfery bezpieczeństwa i zaufania, docenianie postępów, rozwijanie motywacji wewnętrznej.
Przydatne strony internetowe
- Ośrodek Rozwoju Edukacji (ORE)- materiały, publikacji, szkolenia online dla nauczycieli.
- Integracja.org– portal o edukacji i życiu osób z niepełnosprawnościami.
- Specjalne Potrzeby Edukacyjne– scenariusze lekcji, artykuły, ćwiczenia dla uczniów o zróżnicowanych potrzebach.
- Niepełnosprawni.pl– informacje, poradniki, aktualności.
- ePedagogika.pl– Scenariusze zajęć i karty pracy na terapie pedagogiczne. Porady z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
- Specjalni.pl – karty pracy, webinary, szkolenia, projekty, multimedia.
- Biblioteka Cyfrowa PWN– Pedagogika Specjalna– publikacje naukowe i popularno – naukowe.
TYDZIEŃ ŚWIADOMOŚCI DYSLEKSJI


Z okazji Tygodnia Świadomości Dysleksji zachęcamy nauczycieli do refleksji nad sposobami wspierania uczniów z trudnościami w uczeniu się nastolatek z dysleksją to uczeń, który potrzebuje nie tylko zrozumienia, ale i odpowiednio dostosowanych metod pracy, by mógł w pełni wykorzystać swój potencjał.
Jak wspierać ucznia z dysleksją w szkole ponadpodstawowej?
- Zrozum i zaakceptuj różnorodność stylów uczenia się – dysleksja nie oznacza lenistwa czy braku zdolności – to inny sposób przetwarzania informacji. Każdy uczeń ma prawo do nauki w tempie i w formie, która jest najbardziej odpowiednia dla niego.
- Dostosuj metody i tempo pracy:
- Daj więcej czasu na czytanie, pisanie i wypowiedzi ustne.
- Oceniaj przede wszystkim treść i zrozumienie, nie tylko poprawność zapisu.
- Pozwalaj na korzystanie z notatek, słowników, komputerów czy nagrań.
- Umożliwiaj alternatywne formy zaliczenia materiału (np. prezentacja, projekt, rozmowa).
- Wspieraj strategie uczenia się – zachęcaj uczniów do korzystania z map myśli, kolorowych notatek, fiszek czy nagrań. Pomóż im odkrywać własne sposoby przyswajania wiedzy – to klucz do samodzielności.
- Utrzymuj pozytywną komunikację – stawiaj na pochwały za wysiłek, zaangażowanie i postępy, a nie tylko za efekty. Jasne i spokojne komunikaty, krótkiej instrukcje oraz wsparcie emocjonalne mają ogromne znaczenie dla ucznia z dysleksją.
- Współpracuj z zespołem specjalistów – konsultuj się z pedagogiem, psychologiem szkolnym i nauczycielami wspomagającymi. Wspólne planowanie pracy z uczniem przynosi najlepsze efekty.
- Buduj wiarę ucznia w siebie – pomóż młodym ludziom dostrzegać ich mocne strony myśli kreatywność, logiczne myślenie, empatia czy zdolności praktyczne. Wzmacnianie poczucia kompetencji to najważniejszy element wsparcia.
Więcej informacji na temat dysleksji znajdziesz tutaj: https://www.ptd.edu.pl/tydziendys2025.html

