Materiały dla nauczycieli
![]() |
28 września – 2 października Tydzień Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej |
Nauczycielu – Twoja reakcja ma znaczenie |
Przemoc rówieśnicza może być widoczna, ale często przybiera również formy trudniejsze do zauważenia. Dlatego ważna jest uważność na relacje między uczniami, zmiany zachowania oraz sygnały świadczące o poczuciu zagrożenia lub wykluczenia.
Na co zwracać uwagę?
Niepokojące mogą być:
- powtarzające się konflikty wokół konkretnego ucznia,
- wykluczanie ucznia z grupy,
- ośmieszanie lub komentowanie jego wyglądu, zachowania czy możliwości,
- przezywanie i poniżanie,
- celowe prowokowanie,
- rozpowszechnianie plotek,
- niszczenie lub zabieranie rzeczy,
- agresja fizyczna,
- groźby i zastraszanie,
- przemoc przenosząca się do internetu,
- nagła zmiana zachowania ucznia, jego wycofanie lub unikanie określonych osób.
Jak reagować?
- Zatrzymaj zachowanie.
Jeżeli jesteś świadkiem przemocy, zareaguj spokojnie i jednoznacznie. - Zadbaj o bezpieczeństwo.
Najważniejsze jest zapewnienie ochrony uczniowi, który może być zagrożony. - Nie bagatelizuj.
Sformułowania typu „to tylko żarty” mogą sprawić, że uczeń przestanie szukać pomocy. - Zbieraj informacje.
Ustal fakty, rozmawiaj z uczniami indywidualnie i zwracaj uwagę na powtarzalność zachowań. - Przekaż informację zgodnie z procedurami szkoły.
W zależności od sytuacji należy poinformować wychowawcę, pedagoga, psychologa lub dyrektora. - Współpracuj z rodzicami.
Rozmowa powinna opierać się na konkretnych, ustalonych informacjach i mieć na celu przede wszystkim bezpieczeństwo oraz dobro uczniów.
Czego unikać?
W sytuacji przemocy warto unikać:
- publicznego zawstydzania ucznia,
- bagatelizowania problemu,
- zmuszania uczniów do natychmiastowego „pogodzenia się”,
- prowadzenia konfrontacji stron bez wcześniejszego rozpoznania sytuacji,
- oceniania ucznia zamiast opisywania jego zachowania,
- podejmowania działań pochopnych, bez ustalenia faktów.
Ważna zasada
Odpowiedzialność za przemoc ponosi osoba, która stosuje zachowania krzywdzące – nie osoba, która ich doświadcza.
Jednocześnie warto pamiętać, że uczniowie mogą potrzebować wsparcia zarówno wtedy, gdy doświadczają przemocy, są jej świadkami, jak i wtedy, gdy sami zachowują się w sposób krzywdzący.
Gdzie szukać wsparcia?
W sytuacji wymagającej interwencji nauczyciel może zwrócić się do:
- wychowawcy klasy,
- pedagoga szkolnego,
- psychologa szkolnego,
- dyrektora szkoły,
- zespołu nauczycieli/specjalistów pracujących z uczniem.
W sytuacjach poważnych lub zagrażających bezpieczeństwu należy postępować zgodnie z obowiązującymi w szkole procedurami.
Wspólna odpowiedzialność
Przeciwdziałanie przemocy to nie jednorazowa akcja, ale codzienna praca nad kulturą relacji w klasie i całej społeczności szkolnej.
Uważność + szybka reakcja + współpraca = większe bezpieczeństwo uczniów.
Nie każdą sytuację da się przewidzieć. Możemy jednak sprawić, aby uczeń wiedział, że kiedy zgłosi problem, zostanie wysłuchany i potraktowany poważnie.
Opracowała: Iwona Jerzyło
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu
![]() |
|
|
2 kwietnia na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Świadomości Autyzmu. To wyjątkowa okazja, aby zwiększać wiedzę społeczną na temat spektrum autyzmu, budować postawy akceptacji oraz wspierać osoby w spektrum i ich rodziny. Autyzm nie jest chorobą – to odmienny sposób postrzegania świata, komunikowania się i funkcjonowania. Każda osoba w spektrum jest inna, ma swoje mocne strony, potrzeby oraz indywidualne tempo pracy. |
Jak pracować z uczniem w spektrum autyzmu?
- stosuj jasne, konkretne polecenia,
- wprowadzaj przewidywalną strukturę lekcji,
- uprzedzaj o zmianach i nowych sytuacjach,
- dziel zadania na mniejsze etapy,
- umożliwiaj korzystanie z przerw sensorycznych.
Na co zwrócić szczególną uwagę?
- nadwrażliwość sensoryczną (hałas, światło, dotyk),
- trudności w rozumieniu komunikatów nie wprost,
- problemy z organizacją pracy i planowaniem,
- zmęczenie społeczne i potrzebę wycofania,
- stres wynikający z nieprzewidywalnych sytuacji.
Jak wspierać ucznia?
- buduj relację opartą na zaufaniu i akceptacji,
- wzmacniaj mocne strony i zainteresowania ucznia,
- stosuj pozytywne wzmocnienia,
- współpracuj z rodzicami i specjalistami,
- dbaj o edukację rówieśników w zakresie różnorodności.
Co warto wykorzystać w codziennej pracy?
- Wizualizacja: Tworzenie kolorowych kalendarzy dnia i planów lekcji z symbolami graficznymi.
- Struktura: Stosowanie jasnych podsumowań po każdej lekcji i udostępnianie materiałów w chmurze.
- Technologia: Wykorzystanie aplikacji edukacyjnych na tabletach oraz narzędzi takich, jak Długopis Banach 3D, które pomagają w ćwiczeniu koncentracji i motoryki.
Główne źródła materiałów i wsparcia
- Ośrodek Rozwoju Edukacji (ORE): Udostępnia kompleksowe publikacje, takie jak Uczeń ze spektrum autyzmu (ASD). Informacje dla nauczycieli i rodziców oraz poradniki dotyczące wskazań do pracy w szkole i przedszkolu,
- Fundacja SYNAPSIS: Oferuje darmowy Poradnik dla nauczycieli, który zawiera praktyczne wskazówki dotyczące organizacji lekcji, tworzenia planów dnia i wykorzystania technologii,
- Fundacja JiM: Prowadzi Bibliotekę Neuroatypowości, gdzie dostępne są materiały edukacyjne i rzetelna wiedza na temat spektrum autyzmu,
- Specjalni.pl: Portal prowadzony przez praktyków, oferujący materiały dla nauczycieli i terapeutów oraz inspiracje do tworzenia własnych pomocy dydaktycznych.
Portale z kartami pracy i pomocami dydaktycznymi
- autyzm.life: Zawiera bazę arkuszy pracy oraz eBooki wspomagające m.in. pisanie ocen opisowych dla uczniów z ASD,
- Fundacja Tukan: Udostępnia materiały dydaktyczne „Autyzm i My” przygotowane specjalnie z myślą o edukacji dzieci w spektrum,
- autyzmwszkole.com: Serwis dedykowany potrzebom nauczycieli pracujących z uczniami z ASD,
- Dalej Razem Edu: Sklep i baza wiedzy oferująca profesjonalne pomoce terapeutyczne.
Opracowała: Iwona Jerzyło
23 lutego obchodzimy w Polsce Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją.
![]() |
|
|
To ważna okazja, aby zwiększać świadomość na temat zdrowia psychicznego, przełamywać stereotypy oraz przypominać, że depresja jest chorobą – i można ją leczyć. |
|
|
Depresja może dotknąć każdego – ucznia, rodzica, nauczyciela. Nie jest oznaką słabości ani „gorszego charakteru”. Wymaga wsparcia, zrozumienia i często specjalistycznej pomocy. |
Szkoła często jako pierwsza zauważa zmiany w funkcjonowaniu ucznia, dlatego warto zwrócić uwagę na możliwe symptomy w środowisku szkolnym:
- nagłe pogorszenie wyników,
- brak zaangażowania,
- wycofanie z relacji rówieśniczych,
- nadmierna drażliwość,
- częste nieobecności,
- trudności z koncentracją,
- prace o tematyce beznadziei, śmierci.
Jak wspierać ucznia?
- Rozmawiać indywidualnie w atmosferze bezpieczeństwa.
- Nie komentować publiczne trudności ucznia.
- Okazać empatię i zrozumienie.
- Skierować do pedagoga/psychologa szkolnego.
- Utrzymywać kontakt z rodzicami.
- W sytuacji zagrożenia życia – działać zgodnie z procedurami kryzysowymi.
Warto pamiętać, że nawet jedna uważna rozmowa może być dla ucznia początkiem zmiany. |
![]() |
💜 Pamiętajmy
|
Opracowała: Iwona Jerzyło






