Ćwiczenie 5
DHCP to protokół sieciowy, który automatycznie przydziela urządzeniom adresy IP oraz inne ustawienia potrzebne do komunikacji w sieci, dzięki czemu administrator nie musi konfigurować każdego hosta ręcznie. Umożliwia także przekazywanie informacji takich jak maska podsieci, brama domyślna czy adresy DNS, co znacząco upraszcza zarządzanie siecią.
🖥️ Konfiguracja DHCP Windows Server 2016
📊 Architektura sieci z DHCP
🖥️
DHCP Server
Windows Server 2016
IP: 192.168.1.2
📡
Router/Gateway
IP: 192.168.1.1
💻
Komputer 1
DHCP
💻
Komputer 2
DHCP
🖨️
Drukarka
Rezerwacja
🔧 Instalacja roli DHCP
Metoda 1: Server Manager
1
Uruchom Server Manager → kliknij Manage → wybierz Add Roles and Features
Uruchom Server Manager → kliknij Manage → wybierz Add Roles and Features
2
W kreatorze wybierz Role-based or feature-based installation
W kreatorze wybierz Role-based or feature-based installation
3
Wybierz serwer docelowy z listy
Wybierz serwer docelowy z listy
4
Zaznacz DHCP Server → potwierdź dodanie funkcji → Install
Zaznacz DHCP Server → potwierdź dodanie funkcji → Install
Metoda 2: PowerShell
Install-WindowsFeature -Name DHCP -IncludeManagementTools⚠️ Ważne: Po instalacji serwer DHCP musi być autoryzowany w Active Directory!
✅ Autoryzacja serwera DHCP
1
Otwórz DHCP Manager (Tools → DHCP)
Otwórz DHCP Manager (Tools → DHCP)
2
Kliknij prawym przyciskiem na nazwę serwera → Authorize
Kliknij prawym przyciskiem na nazwę serwera → Authorize
# Lub przez PowerShell:
Add-DhcpServerInDC -DnsName "serwer.domena.local"📋 Tworzenie zakresu DHCP (Scope)
Wizualizacja zakresu adresów
Zakres IP: 192.168.1.10 – 192.168.1.200
Start: .10
Koniec: .200
Koniec: .200
⬜ Poza zakresem
🟢 Dostępne
🔴 Rezerwacje/Wykluczenia
Kroki konfiguracji
1
W DHCP Manager rozwiń nazwę serwera
W DHCP Manager rozwiń nazwę serwera
2
Kliknij prawym na IPv4 → New Scope…
Kliknij prawym na IPv4 → New Scope…
3
Wprowadź parametry zakresu
Wprowadź parametry zakresu
| Parameter | Przykładowa wartość | Opis |
|---|---|---|
| Scope Name | LAN Biuro | Nazwa opisowa zakresu |
| Start IP | 192.168.1.10 | Pierwszy adres w puli |
| End IP | 192.168.1.200 | Ostatni adres w puli |
| Subnet Mask | 255.255.255.0 | Maska podsieci (/24) |
| Lease Duration | 8 dni | Czas dzierżawy adresu |
4
Dodaj wykluczenia (opcjonalnie) – adresy zarezerwowane dla serwerów
Dodaj wykluczenia (opcjonalnie) – adresy zarezerwowane dla serwerów
5
Skonfiguruj opcje DHCP:
Skonfiguruj opcje DHCP:
- Router (Gateway): 192.168.1.1
- DNS Server: 192.168.1.2
- Domain Name: firma.local
6
Aktywuj zakres i zakończ
Aktywuj zakres i zakończ
Konfiguracja przez PowerShell
# Utworzenie zakresu
Add-DhcpServerv4Scope -Name "LAN Biuro" `
-StartRange 192.168.1.10 `
-EndRange 192.168.1.200 `
-SubnetMask 255.255.255.0 `
-State ActiveSet-DhcpServerv4OptionValue -ScopeId 192.168.1.0 `
-Router 192.168.1.1
-DnsServer 192.168.1.2
-DnsDomain „firma.local”
📌 Rezerwacje adresów IP
💡 Kiedy używać rezerwacji?
Rezerwacje są idealne dla urządzeń wymagających stałego IP: drukarek sieciowych, serwerów plików, kamer IP, punktów dostępowych WiFi
Rezerwacje są idealne dla urządzeń wymagających stałego IP: drukarek sieciowych, serwerów plików, kamer IP, punktów dostępowych WiFi
🖨️
Drukarka HP
MAC: 00-11-22-33-44-55
IP: 192.168.1.50
Zawsze ten sam adres!
Tworzenie rezerwacji
1
W zakresie kliknij prawym na Reservations → New Reservation…
W zakresie kliknij prawym na Reservations → New Reservation…
2
Wprowadź dane:
Wprowadź dane:
- Reservation name: Drukarka_HP_LaserJet
- IP address: 192.168.1.50
- MAC address: 00-11-22-33-44-55
- Description: Drukarka w dziale IT
# PowerShell
Add-DhcpServerv4Reservation -ScopeId 192.168.1.0 `
-IPAddress 192.168.1.50 `
-ClientId "00-11-22-33-44-55" `
-Description "Drukarka HP LaserJet"🔄 Proces DHCP – DORA
1. DISCOVER
Klient szuka serwera DHCP
Klient szuka serwera DHCP
→
2. OFFER
Serwer oferuje adres IP
Serwer oferuje adres IP
→
3. REQUEST
Klient akceptuje ofertę
Klient akceptuje ofertę
→
4. ACK
Serwer potwierdza
Serwer potwierdza
📊 Monitoring i zarządzanie
Podgląd aktywnych dzierżaw
W DHCP Manager: Rozwiń zakres → Address Leases
Sprawdzenie statystyk
Kliknij prawym na zakres → Display Statistics
Przydatne komendy PowerShell
# Lista wszystkich zakresów
Get-DhcpServerv4ScopeGet-DhcpServerv4Lease -ScopeId 192.168.1.0
Get-DhcpServerv4OptionValue -ScopeId 192.168.1.0
Get-DhcpServerv4ScopeStatistics
Backup-DhcpServer -Path „C:\DHCPBackup”
Restore-DhcpServer -Path „C:\DHCPBackup”
✅ Najlepsze praktyki
| Praktyka | Zalecenie |
|---|---|
| 📍 Wykluczenia | Zawsze wykluczaj adresy serwerów, routerów i urządzeń sieciowych ze statycznym IP |
| 💾 Backup | Twórz regularne kopie zapasowe konfiguracji DHCP (minimum raz w tygodniu) |
| 📊 Monitoring | Utrzymuj minimum 20% wolnych adresów w puli |
| ⏱️ Lease Time | 8 dni dla stacji roboczych, krótszy czas dla gości (2-4 godziny) |
| 📝 Dokumentacja | Prowadź dokumentację rezerwacji i konfiguracji sieci |
| 🔐 Bezpieczeństwo | Autoryzuj tylko zaufane serwery DHCP w domenie |
🔍 Rozwiązywanie problemów
| Problem | Rozwiązanie |
|---|---|
| Klienci nie otrzymują adresów IP | • Sprawdź czy zakres jest aktywny • Sprawdź czy serwer jest autoryzowany • Sprawdź łączność sieciową |
| Serwer pokazuje czerwony znacznik | Serwer nie jest autoryzowany w AD – użyj Authorize |
| Brak wolnych adresów | • Zwiększ zakres adresów • Skróć czas dzierżawy • Usuń nieaktywne dzierżawy |
| Rezerwacja nie działa | • Sprawdź adres MAC (format poprawny?) • Odnów dzierżawę na kliencie (ipconfig /renew) |
📚 Dodatkowe zasoby:
• Microsoft Docs: docs.microsoft.com/windows-server/networking/technologies/dhcp
• Event Viewer: Sprawdzaj logi DHCP w Applications and Services Logs → Microsoft → Windows → DHCP-Server
• Microsoft Docs: docs.microsoft.com/windows-server/networking/technologies/dhcp
• Event Viewer: Sprawdzaj logi DHCP w Applications and Services Logs → Microsoft → Windows → DHCP-Server
Zdanie do wykonania